Het begint te wennen: de VVD die zelfs de allerlaatste peilingen ruim verslaat. Net zoals vijf jaar geleden twijfelde een groot deel van de kiezers tot op de laatste dag. Het is onmogelijk om het gedrag van die miljoenen kiezers te voorzien. 

Trends waren zichtbaar

Toch zijn de grote trends de afgelopen weken bij alle peilers goed te zien geweest: van de daling van de PVV, tot de groei van GroenLinks, de sterke positie van CDA en D66, en de val van de PvdA. DENK en Forum voor Democratie die de Tweede Kamer haalden, en de verdubbeling van 50PLUS en de Partij voor de Dieren.

Geen ‘voorspelling'

Wij als EenVandaag en GfK hebben lang geleden besloten om op zondag 12 maart te stoppen met peilen en niet pas op dinsdag 14 maart, de dag voor de verkiezingen. Om te benadrukken dat het ons om de grote trends gaat en niet de indruk te wekken dat het ons ging om een 'voorspelling' van de verkiezingsuitslag. We presenteerden onze laatste meting dus nog vóór de grote debatten in de laatste week.

Toeval bestaat

En, waar je als peiler niet op kunt plannen is het toeval: áls er al een gamechanger in de campagne te bespeuren was, was het de diplomatieke rel tussen Turkije en Nederland. Hét moment waarop Rutte zich dagenlang presenteerde als ervaren premier. Het speelde zich af na onze eigen laatste peiling, maar vanaf maandag zagen collega-peilers daar de effecten van.

Vandaag vragen we vooral VVD-stemmers wat hen die laatste twee dagen heeft gemotiveerd om Rutte te stemmen. En we blikken vooruit: welke coalities hebben de voorkeur van welke kiezersgroepen?